Για το ΠΕΛ ΜΕΛ

Από κείμενο του Χαρ. Σακελλαριάδη [στα Άπαντα, σ. 393].

Το καλοκαίρι του 1921, παραδομένος καθώς ήταν [ο Καρυωτάκης] στην μποέμικη ζωή [...], ζητώντας διαρκώς τρόπο ν' απαλλαχτεί από την τόσο καταθλιπτική γι' αυτόν υπαλληλική ζωή, βρήκε επιτέλους τον ακόλουθο: παρακολουθώντας κάπου κάπου θεατρικές επιθεωρήσεις, νομίσαμε πως θα μπορούσαμε και μεις να γράψουμε καμιά, και μάλιστα καλύτερη απ' αυτές που βλέπαμε [...]. Σκεφτόμαστε πως αν παιζόταν και πετύχαινε, ασφαλώς κατόπι θα μας ζητούσαν να γράψουμε κι άλλες, και μ' αυτόν τον τρόπο θα λύναμε το πρόβλημα της ζωής. Καθισμένοι λοιπόν στο ιστορικό καφενεδάκι του κήπου του Κλαυθμώνα [...], σκαρώναμε μαζί στιχάκια [...]. Η επιθεώρηση, που την εβάφτισε ο ίδιος Πελ-Μελ [= Φύρδην-Μίγδην], δεν αξιώθηκε τη μεγάλη τιμή να παιχτεί από κανένα καλοκαιρινό, ούτε καν από τους πλανόδιους θιάσους.

ΠΕΛ ΜΕΛ / VIII

VIII.

Τα παλιά μας τραγούδια, Πατρίδα,
δε θ' ακούσεις αυτή τη φορά·
μακρινής τώρα δόξας η αχτίδα
των παιδιών σου δεν είν' η χαρά.

Οι προγόνοι μας ήσαν μεγάλοι,
μα κι αντάξιοι τους είμαστ' εμείς,
των Ελλήνων η αλκή βρήκε πάλι
τα φτερά κάποιας νέας ορμής.

Και γεμίζει, Πατρίδα, τα στήθια
σαν υπόσχεση μια ευχή,
όσα ονείρατα γίναν αλήθεια
του θριάμβου σου να 'ν' η πηγή.

Δέκα χρόνια σωστά πολεμούμε
σε πελάγη, στεριές και βουνά,
από νίκη σε νίκη πετούμε,
από νίκη σε νίκη ξανά.

Τώρα πάλι εκεί στην Ασία
ο Τρανός Βασιλιάς οδηγεί
τους ανδρείους μας στην ελευθερία
που χαρίσαν στη σκλάβα τη γη.

Και με τον Κωνσταντίνο, με μια επλίδα,
με μια σκέψη, με μια καρδιά,
να κινήσουμε, ναι, για την Πατρίδα
και να μπούμε στην Άγια Σοφιά.

ΠΕΛ ΜΕΛ / VII

VII.

ΑΝΤΡΕΣ
Τώρα μέρες και καιρό
να μου δώσεις λαχταρώ
το θερμό σου φιλί.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Με τα λόγια τα γλυκά
και με χάδια τρυφερά
μ' έχεις κάνει τρελή.

ΑΝΤΡΕΣ
Έλα, έλα δω κοντά
για ν' ακούσεις πώς χτυπά
η καρδιά μου για σε.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Κ' εγώ θέλω να σου πω
πόσο, πόσο σ' αγαπώ,
αϊτέ μου χρυσέ.

ΑΝΤΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Γι' αυτούς έτσι που αγαπούν
όλα γύρω θα σιωπούν,
θ' ακούγωνται τα φιλιά
στης νυχτός τη σιγαλιά.

ΑΝΤΡΕΣ
Θα νυχτώσει και θα 'ρθει
το σκοτάδι το βαθύ,
θα 'ν' ο έρωτας [μας] κρυφός.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Τώρα μόνο δυο γλυκά
θα 'χω χείλη για δροσιά,
τη ματιά σου για φως.

ΠΕΛ ΜΕΛ / VI

VI.

ΔΑΣΚΑΛΟΣ
Ήλθον ενταύθα ο δύστηνος
αφήσας εσπευσμένως
τη σύζυγον μου οίκαδε
μονάχην, ο καημένος.

Ου μην αλλά και την τερπνήν
διέκοψα μελέτην,
μόλις προφθάσας πρόχειρον
να δέσω λαιμοδέτην.

Και κήρυξ ήλθον αρετής
εις τόπον απωλείας,
ένθα οι νέοι οδηγούν
διπυριτοκλεπτρίας

και λήσμονες, οι άθλιοι
της δόξης των προγόνων
εις όργια παραδίδονται
ερώτων πάνυ αγόνων.

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Η ευφράδεια του λόγου σου,
διδάσκαλε, μας τέρπει·
μ' αν θέλεις και του λόγου σου,
έχουμε την Ευτέρπη,

ενάρετον κοράσιον
σπανιωτάτου κάλλους,
που εφοίτησε τις γυμνάσιον
και προτιμά δασκάλους.

Μαθήματα ευχάριστα
ολίγα θα της δώσεις,
αν και γνωρίζει άριστα
τας κλίσεις και τας πτώσεις.

ΔΑΣΚΑΛΟΣ
Οίμοι, παπαί, ιατταταί!
βαβαί και πάλιν οίμοι!
Θράσους ομοίου παράδειγμα
-- δεν με απατά η μνήμη --

ουδείς ποτέ ανέγραψε,
ουδείς των συγγραφέων.
Τι λόγοι σας εξέφυγαν
του έρκους των χειλέων;

Τον κεραυνόν σου, δος μοι, ω Ζευ,
ίνα τους κατακάψω!
Προτείνετε, αλιτήριοι,
φιλίαν να συνάψω

με διπυριτοκλεπτρίαν,
χυδαϊστί κοκόταν;
Να 'ταν τουλάχιστ' όμορφη,
επήγαινε κ' ερχόταν!

ΠΕΛ ΜΕΛ / V.

V.

[ΓΚΑΡΣΟΝΙ]

Είμ' εγώ το δύστυχο γκαρσόνι,
κ' είναι της μοίρας μου γραφτό,
όποιο ζευγαράκι ζαχαρώνει
να τρέχω να το υπηρετώ.

Μόλις έρθει κάποιος και χτυπήσει:
«Έλα, γκαρσόν· έλα, μικρέ»
άλλος θα προβάλει, θα ζητήσει
να του ετοιμάσω σεπαρέ.

«Ψιτ-ψιτ, ψιτ-ψιτ, δώσε στην κυρία
μια πετσέτα καθαρή».
«Ψιτ-ψιτ, ψιτ-ψιτ, θέλουμε ησυχία·
φέρε μας μόνο το κερί».

Άμοιρος που είμαι! Το τι τραβώ!

«Έ, μικρέ, ψιτ-ψιτ, τρέχα εκεί, παρ' αυτό,
γρήγορα τα πιάτα, το νερό 'ναι ζεστό!»
Χτύπος δω: να, να, να! «Ε, γκαρσόν!» χτύπος κει,
«φέρε τη μπριτζόλα! το ψωμί δεν αρκεί!»

Θέλησε μαζί μου να τα φκιάσει
κάποια ξανθή καμωματού.
Την είχ' ένας κύριος γελάσει
και δεν ήρθε στο ραντεβού.

Μα 'γω δε δέχομ' από κυρίες
παρά μονάχα πουρμπουάρ.
Τέτοιες δε μ' αρέσουν ιστορίες·
ωραία κυρία, ωρεβουάρ.

«Ψιτ-ψιτ, ψιτ-ψιτ, μου 'πεσε, καημένε,
μια φουρκέτα απ' τα μαλλιά...»
«Ψιτ-ψιτ, ψιτ-ψιτ, αχ, μαζί μου μένε,
δώσε μου μπύρα και φιλιά!»

Άμοιρος που είμαι! Το τι τραβώ!

«Έ, μικρέ, ψιτ-ψιτ, τρέχα εκεί, παρ' αυτό» κτλ.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

ΠΕΛ ΜΕΛ / IV.

IV.

[Α΄ ΚΟΠΕΛΑ]
Εδώ μέντα καραμέλα
έχω αρωματικά.

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Αχ, μικρή μου, έλα, έλα,
και μη γίνεσαι κακιά!

[Β΄ ΚΟΠΕΛΑ]
Καραμέλα στο χαρτάκι,
της κανέλας, ρώσικη.

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Το απαλό σου σωματάκι
καραμέλα στο χαρτί.

[Γ΄ ΚΟΠΕΛΑ]
Αν ο κύριος εζητούσε
καραμέλα φραμπουάζ...

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Κι ο Λενίν θα σ' αγαπούσε,
και ας είσαι μπουρζουάζ.

[Δ΄ ΚΟΠΕΛΑ]
Τα ξινά θα προτιμάτε·
τότε, πάρετε "σιτρόν".

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Καραμέλες κι αν πουλάτε,
με τα μάτια όλοι σάς τρων.

[Ε΄ ΚΟΠΕΛΑ]
Μα καλύτερα νομίζω
να διαλέξετε "μπανάν".

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Το μυαλό μου δεν ορίζω,
δώστε, δώστε μου ό,τι να 'ν'!

[ΣΤ' ΚΟΠΕΛΑ]
Καραμέλα, καραμέλα,
καραμέλα "σοκολάτ".

ΓΚΑΡΣΟΝΙ
Αχ, μικρή, μαζί μου έλα,
Πριγκιπέσσες μου, ελάτ'!

[ΟΛΕΣ ΜΑΖΙ]
Κόμισσα η μια,
η άλλη μαρκησία,
ζούσαμε τρελά
πέρα στη Ρωσία.

Αχ, ευγενικές
ήμαστε κοπέλες,
γίναμε γλυκές
τώρα καραμέλες.

Δώσε κατιτί
και αγόρασέ μας,
σκίσε το χαρτί
και πιπίλισέ μας.

Για τη δυστυχιά
διόλου μη σε μέλει.
Η ζωή γλυκιά
πίνε της το μέλι.

ΠΕΛ ΜΕΛ / ΙΙΙ.

ΙΙΙ.

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Είμαστε μείς οι σουφραζέτες,
των γυναικώνε το καμάρι
και των αντρών μας η τρομάρα,
με το σακάκι και με τη φούστα
με το σκληρό και το γοβάκι
με τρανσπαράν και με κολάρα.

ΑΝΤΡΕΣ
Τι σαχλαμάρα! Τι σαχλαμάρα!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Τον κόσμον όλον αψηφάμε,
κόρτε δεν ξέρουμε τι είναι,
για μας δεν έχει ο έρως τόξα.
Να κατορθώσουμε μονάχα
θητεία και ψήφο να χαρούμε,
άλλη δε θέλουμε πια δόξα.

ΑΝΤΡΕΣ
Θε μου τι λόξα! Θε μου τι λόξα!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Εδοκιμάσαμε τους άντρες,
κατά διαβόλου μας επήγαν,
μα τώρα ήρθε η σειρά μας.
Του κράτους τώρα τα ηνία,
πρέπει να πάρουμε στα χέρια,
στα χέρια δω τα στιβαρά μας.

ΑΝΤΡΕΣ
Ω συφορά μας! Ω συφορά μας!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Θέλουμε ισότητα και ψήφο,
στα υπουργεία θέλουμε θέσεις,
και ό,τι άλλο μας ανήκει.
Μα και στρατιώτες θα ντυθούμε,
να πολεμήσουμε θα πάμε
και θε να φέρουμε τη νίκη.

ΑΝΤΡΕΣ
Ένα ποντίκι! Ένα ποντίκι!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Όλοι με μας αν κοροϊδεύουν
και διαρκώς αν σατιρίζουν
την ευγενή μας την ιδέα,
θα 'ρθει μια μέρα που θα μάθουν
ότι καλύτερα γελάει
όποιος γελάει τελευταία.

ΑΝΤΡΕΣ
Τα λέτε ωραία! Τα λέτε ωραία!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Σαν πάρουμε την εξουσία
στους άντρες μας θα εμπιστευθούμε
το σπίτι, το νοικοκυριό μας.
Θα μαγειρεύουν στην κουζίνα,
θα συγυρίζουνε, θα πλένουν,
και θα κουνάνε το μωρό μας.

ΑΝΤΡΕΣ
Αλίμονό μας! Αλίμονό μας!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Κυρία Παρρέν και λαίδη Πάνκχωρστ,
ξανθές Αγγλίδες, Ελληνίδες
με μάτια μαύρα και μεγάλα,
για την ιδέα παραμελούμε
τη νιότη μας, την ομορφιά μας,
τον έρωτα και όλα τ' άλλα.

ΑΝΤΡΕΣ
Θα σας βάλουμε στη γυάλα!

ΣΟΥΦΡΑΖΕΤΕΣ
Άντρες, αν δε σας πείθουν λόγια,
τότε μονάχο σύνθημά μας
θα 'ναι: πελέκι και λεπίδα!
Θα πολεμήσουμε μαζί σας
ώσπου να φύγει του αίματός μας
η τελευταία ρανίδα.

ΑΝΤΡΕΣ
Μια κατσαρίδα! Μια κατσαρίδα!

ΠΕΛ ΜΕΛ / ΙΙ.

ΙΙ.

[ΟΙ ΕΝΟΙΚΙΑΣΤΑΙ]

Τι τραβάμε, τι τραβάμε
κ' εμείς οι ενοικιασταί!
Τρύπα να 'μπουμε ζητάμε,
μα δε θά 'βρουμε ποτέ.
Σέρνουμε τα μπαγάκια μας
τραβώντας τα μαλλάκια μας.

Και δωμάτιο σαν εβρούμε
δέκα μέτρα υπό την γην,
«νοίκι! νοίκι! νοίκι!» ακούμε
και τρεπόμεθα εις φυγήν.
Χωρίς να εντρεπόμεθα,
όλο εις φυγήν τρεπόμεθα.

Refrain

Χαρά σ' εκείνον που μπορεί,
έτσι καλά και σώνει,
τον ύπνο του να τον χαρεί
χωρίς να τον πληρώνει.
Παλάτι έχει το βουνό
και σκέπασμα τον ουρανό
κ' ελπιδα το κανόνι.

Σε υπόγειο να 'σαι χάμου,
οχτακόσες σου ζητάν.
Δεν τις δίνεις; φουκαρά μου,
μες στο δρόμο σε πετάν!
Ή γδέρνεσαι και γδύνεσαι
ή αστρονόμος γίνεσαι.

Αν η τύχη σου χαρίσει
και δυο τρία, φτωχέ, παιδιά --
ο Θεός να το ζητήσει,
δε θα βρεις ούτε φωλιά.
Ή σέρνε τα μπαγάκια σου
ή σφάξε τα παιδάκια σου.

Refrain

Χαρά σ' εκείνον που μπορεί, κλπ.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

ΠΕΛ-ΜΕΛ / Ι.

Ι.

ΑΝΤΡΕΣ
Έξω εδώ θ' αφήσουμε
κάθε παλιά μας γκρίνια,
θα μπούμε να γλεντήσουμε
τώρα στα καμαρίνια.
Εκεί φωλιά θα χτίσουμε,
χρυσά μας καναρίνια.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Εμείς πολύ σκεφτήκαμε
μαζί σας πριν ερθούμε.
Δεν ξέρουμε, δε βρήκαμε,
στο σπίτι τι θα πούμε,
μα δεν αντισταθήκαμε,
γιατί σας αγαπούμε.

ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ
Την αγάπη, την αγάπη
όποιος θεωρεί ντροπή,
όποι ν' αγαπήσει εντράπη,
μες στο σεπαρέ θα μπει.
Όλα τα κομφόρ τα βρίσκει,
στο γκαρσόν μια λέξη πες·
να, γεμάτοι μπρος σου οι δίσκοι
κ' έτοιμος ο καναπές.

ΑΝΤΡΕΣ
Την πόρτα θα κλειδώσουμε
και ο μπερντές θα πέσει·
το χέρι θε ν' απλώσουμε
στη λυγερή σας μέση,
σαμπάνια θα σας δώσουμε
κι ό,τι άλλο σας αρέσει.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Όμως εμείς θ' αφήνουμε
και τη σαμπάνια ακόμα·
μόνο φιλιά θα πίνουμε
απ' το γλυκό σας στόμα.
Στα μπράτσα σας θα γίνουμε,
στην αγκαλιά σας, λιώμα.

[ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ]
Την αγάπη, την αγάπη
όποιος θεωρεί ντροπή, κτλ.

ΑΝΤΡΕΣ
Ας δώσουμε τα χέρια μας
στην κάθε αγαπημένη·
φωλιά στα περιστέρια μας
το σεπαρέ θα γένει.
Προσμένουμε τα ταίρια μας,
η Αγάπη περιμένει.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Εμπρός, καιρό μη χάνουμε,
καθόλου μην αργούμε·
πολύ θα σας γλυκάνουμε,
πολύ θα γλυκαθούμε.
Ας κάνουμε ό,τι κάνουμε
εμπρός πια, δε βαστούμε!

[ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ]
Την αγάπη, την αγάπη
όποιος θεωρεί ντροπή, κτλ.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

ΑΝΤΡΕΣ
Και τώρα, να, κηρύσσεται
εις διωγμόν ο έρως,
στα σπίτια θα γυρίσετε,
αλίμονον! εγκαίρως.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Εις διωγμόν κηρύσσεται,
αλίμονον! ο έρως,
και θα μας οδηγήσετε
στα σπίτια μας εγκαίρως.