Κυριακή, Δεκεμβρίου 09, 2007

Αυτό που λείπει...


Αποριών συνέχεια:

Γιατί στο ποίημα όπου οριστικά έδεσε ο Καρυωτάκης ποίηση, καταφύγιο και φθόνο, λείπουν ολοκληρωτικά οι άνθρωποι; Στην ερημιά αυτού του ποιήματος λείπει ακόμα και ο θάνατος. Δύο, δηλαδή, από τα πιο σημαντικά, τα πιο κεντρικά του μοτίβα μοιάζουν να απουσιάζουν πλήρως. Και μάλιστα σ' ένα ποίημα που θα το έλεγε κανείς «προγραμματικό». Γιατί; Για να λάμψουν δια της απουσίας τους; Για να ακουστεί η εκκωφαντική σιωπή; Ίσως τα πράγματα να είναι αντίθετα. Η ερημιά είναι ίδια είτε χωρίς ανθρώπους είτε μέσα στο πλήθος. Ο πόνος του θανάτου είναι ίδιος είτε πρόκειται για τον οριστικό είτε για τους μικρούς καθημερινούς. Ένα προγραμματικό ποίημα δε θα μπορούσε έτσι να παραγνωρίσει την αλήθεια ότι ο θάνατος και οι άνθρωποι ή ο άνθρωπος και οι θάνατοι είναι ένα πράγμα, το ένα δεν υπάρχει χωρίς το άλλο. Στην ερημιά από ανθρώπους, ακόμα και από εαυτό-υποκείμενο, στην πέραν του θανάτου χώρα, ο ποιητής δε βρίσκει γαλήνη, παρά μονάχα ένα ανάπηρο «καταφύγιο», εκεί που διωγμένος από τα πράγματα (τα πάντα ίδια, πανταχού παρόντα, τρομακτικά πράγματα) δέχεται πια (αργά...) το δίδαγμα της ταπεινής του τέχνης. Πέρα απ' τις προδοσίες, τους θανάτους, τους ανθρώπους.

2 σχόλια:

mneia είπε...

"Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.
Mας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις
είναι το καταφύγιο που φθονούμε.
"


Τόσο οι Άλλοι
όσο και ο Θάνατος
είναι παρόντες
και μάλιστα
με τον πιο ουσιαστικό τρόπο
- η φυσική παρουσία
ξέρεις ποσο ανουσια
μπορεί να 'ναι.

Οι Αλλοι και ο Θάνατος
είναι παρόντες
μέσα από δύο Πράγματα
- δύο παντοδύναμα Στοιχεία
(ή μήπως Στοιχειά):
τη Θύμηση
και το Σώμα
και με κοινή συνισταμένη
τον Πόνο...

Κι είναι ο Πόνος
που μας διώχνει
προς το καταφύγιο
της Τέχνης
που φθονούμε
ακριβώς όπως φθονούμε
την Ζωή
- ή τον Θάνατο

mneia

mneia είπε...

Υστερόγραφο:
Ίσως χάρη στη χρήση του α' ενικού
- αυτό το εμείς που υπονοείται
σε κάθε πρόταση
και γίνεται σχεδόν μοτίβο
έμμονο του ποιήματος -
να μην υπάρχουν Αλλοι
γιατί (υπο)νοούμαστε όλοι
ως ένα...
Και ίσως να 'ναι γι΄ αυτό
ένα από τα πιο συγκινητικά
ποιήματά του Κ.